Romeo en Julia [Het Nationale Toneel]

Vlak voor het einde komt broeder Lorenzo nog even het toneel op. Zijn vernuftige plan om Romeo en Julia samen te brengen loopt voor zijn ogen voor beiden fataal af. Het is het gevolg van domme pech en misverstand, omdat een brief Romeo niet op tijd bereikte. Maar de werkelijke oorzaak ligt in hun absolute liefde voor elkaar onder omstandigheden die dat niet toestaan.

Het is het toneelstuk der toneelstukken, Shakespeare’s ‘Romeo en Julia’ uit 1595. Twee jongelingen van rivaliserende families in Verona worden verliefd op elkaar. Julia moet onder haar al geplande huwelijk uit zien te komen. De jarenlange vete tussen hun families komt tot een nieuwe confrontatie met aan beide kanten doden. Romeo wordt verbannen. Julia en hij doen het uiterste om toch samen te zijn maar mislukken jammerlijk.

Hoge liefde, pure geilheid
De twee archetypische geliefden leven in een wereld waar gefrustreerde jongeren botsen met de oudere generatie die regeert met harde voorschriften en strenge maatregelen. Want het zijn niet alleen Romeo en Julia die hormonaal gedreven zijn. De voorstelling begint met een uitbarsting van geweld tussen de jonge mannen van de families Capulet en Montague. Het is puur mediterraan haantjesgedrag wat ze vertonen. De vorst spreekt hen voor de zoveelste maal ernstig toe. Wat Shakespeare tot op de dag van vandaag nog zo aantrekkelijk maakt is de vermenging van ver uiteenlopende elementen: hoge liefde en pure geilheid, kolderiek spel en filosofische verkenningen. Het tempo ligt hoog, de wendingen volgen elkaar snel op en de taal is weldadig rijk en spitsvondig. Speciaal voor deze voorstelling is er een fraaie nieuwe vertaling gemaakt door Frank Albers die aan dat alles goed recht doen.

Regisseur Johan Doesburg heeft op basis daarvan een schitterende voorstelling gemaakt, ook visueel. Het decor van Niek Kortekaas is op zichzelf koel: het bestaat uit twee enorme metalen stellages en grote schermen met fotonegatieve zwartwitafbeeldingen. Maar in de gloedvolle belichting van Reinier Tweebeeke wordt het een uiterst sfeervol geheel. De spelers in hedendaagse kleding zoeken elkaar voortdurend op, houden elkaar vast, klimmen op elkaar, huggen en kussen. Het verleent de scènes een grote mate van intensiteit en urgentie.

Arbo
Sophie van Winden als Julia en Marwan Kenzari als Romeo halen op de drie verdiepingen hoge stellages toeren uit, die de arbodienst reden zouden geven om de voorstellingen ogenblikkelijk stil te leggen. Een bouwvakker zou deze steiger zonder reling niet op gaan, maar Kenzari klimt langs de hoekpalen omhoog. Ondertussen weten Van Winden en hij hun rollen zeer overtuigend voor het voetlicht te brengen. Kenzari is nog niet eens afgestudeerd aan de toneelschool, maar hij vertolkt zijn rol met flair en ogenschijnlijk zeer ontspannen. Ook Van Winden zet Julia met grote vanzelfsprekendheid neer. Ze ontroert wanneer ze haar vader misleidt en voorwendt spijt te hebben van haar verzet tegen het door hem gearrangeerde huwelijk. Vanaf dat moment gaat ze haar eigen weg, die uiteindelijk tot haar ondergang leidt.

Doesburg heeft met deze ‘Romeo en Julia’ een voorstelling neergezet die tot in de puntjes klopt en in alle facetten schitterend is. Maar het stuk is vooral goed omdat hij laat zien hoeveel hij van Shakespeare houdt.