Oerol 2009

Zaterdag 20 juni
De voorlaatste dag staat alweer op het programma en gelukkig kan ik vandaag nog aantal voorstellingen bezoeken. Maar natuurlijk stuit je onderweg ook altijd op straattheateracts. Vandaag was het Kamchatka, een groep Spaanse reizigers die met slechts een paar koffers aankomen op hun nieuwe bestemming. Heel grappig en erg ontroerend. Wat ook bijblijft, zijn de minicaravans van de Waterlanders bij Formerum. Vervreemdende vogelgeluiden geven de mens een bizar inzicht in de leefwereld van de trekvogel. Naast locatietheater is er ook veel voor de muziekliefhebber. Op De Westerkeyn staat een bandje, op het Groene Strand is het eigenlijk altijd feest en Spinvis trad gisteravond weer op, dit keer op Camping de Kooi. Het leukste feestje was bij ZandZeeBar, bij Formerum aan Zee.

Get Lost [dotMaze]
Midden op het Geitenpark staat het Britse gezelschap dotMaze met de doolhofvoorstelling Get Lost. Van buiten is slechts een met (plastic) klimop beklede groene doos zichtbaar, maar van binnen wacht de bezoeker een labyrint waardoor je zelf een weg moet banen om de uitgang te vinden. En op die weg naar de uitgang kun je de meest vreemde figuren tegenkomen. Zo word je bij binnenkomst welkom geheten door een nors uitziende man. Bij nader inzien lijkt hij echter ontsnapt uit een psychiatrische inrichting. Hij praat tegen muren en midden in een zin pakt hij ineens een tandenborstel om zijn tanden te poetsen. Er zijn meer performances die bevreemding opwekken. In de hoek zit een oude vrijster, ingeweven met spinrag, en als ze je een beetje ziet zitten, mag je een voorspellende kaart trekken uit een stapel die ze met beide handen stevig omklemt. Over de betekenis van de kaart doet ze echter niets uit de doeken. In een andere hoek een picknickende familie, die toch iets minder doorsnee is dan op het eerste gezicht lijkt. Op zich zijn alle tafereeltjes leuk, maar het is wel veel van hetzelfde. Dit levende ‘spookhuis’ is leuk, maar niet echt eng. Het zou wellicht spannender zijn geweest als de organisatie deze voorstelling bij nacht had geprogrammeerd.


Vrijdag 19 juni
In het centrum van Midsland ontvouwt zich plotseling een straattheateract van het Duitse gezelschap Theatre Fragile, genaamd ‘We will meet in Paradise’. Twee in grijs gehulde figuren, gemaskerd zonder neus en mond. Het is een adembenemend stuk over migratie, een toepasselijk onderwerp voor het eiland Terschelling. Na afloop gaan ze met de pet rond. De volgende reisvoorstelling moet immers ook worden bekostigd. Naast het hoofdterrein van Oerol, De Westekeyn, staan de dames van Heet Brood bijzondere tosti’s te bakken, zoals de tosti CocoRosie en de tosti Klezmer. Ze draaien lekkere tunes en zijn zeker in voor een praatje. Dan in de namiddag maak ik me op voor een fietstocht naar het meest oostelijke puntje van het eiland, Daan’s plak, voor de voorstelling ‘De Verhalenboer’ van Compagnie KAiET! Er is even verwarring over de locatie, maar ik weet het net op tijd te vinden.

De Verhalenboer [Compagnie KAiET!]
Het Belgische Compagnie KAiET! is bij Oostereind neergestreken met een bus waaruit een bijzondere voorstelling wordt gemaakt. Het publiek neemt plaats op groene emmertjes en pakt van los verspreide tafeltjes een koptelefoon. Hiermee ervaren we de verhalen die het gezelschap ten gehore brengt. Het is de bedoeling de ogen te sluiten. Langzaam worden we meegevoerd naar andere oorden. Er wordt een bezoek gebracht aan ijsverkoper Frankie in Venetië, er arriveert een koets met een wel heel bijzondere dame en we zien hoe een bruid zich moet laat keuren door haar kersverse schoonvader. De acteurs spelen de losstaande stukjes in willekeurige volgorde, al naar gelang welke bestickerde appel er wordt getrokken uit een trommel. Het spel is energiek en de drie acteurs spelen overtuigend veel verschillende typetjes met diverse stemmetjes. Dit alles is goed te volgen met de koptelefoon. Het zijn komische verhaaltjes, maar er is geen boodschap of diepgang. We zitten echt bij de verhalenboer, die zijn verhalen vent. Na enkele verhalen is het concept bekend en blijft het vooral veel herhaling. Verwacht geen spectaculaire voorstelling, maar je droomt wel heerlijk weg.

Rueda, un Viaje Entre Cuerdas [En Viaje, Artistas de Circo]
Het rondreizende Spaanse circusgezelschap En Viaje, Artistas de Circo staat op Oerol met een onwaarschijnlijke mooie en aangrijpende circusperformance. Man en vrouw zijn constant in een gevecht bezig, zoals die in het echte leven ook vaak wordt gestreden. Een energiek spel van aantrekken en afstoten ontstaat en blijft boeiend tot het eind. Met weinig middelen zetten de spelers een voorstelling neer die schoon is van eenvoud. Zo wordt er bijvoorbeeld gebruik gemaakt van alledaagse dingen, zoals een autoband. De emotie is voelbaar en mede daarom is de voorstelling ontroerend. Maar een groot compliment gaat ook uit naar de multi-instrumentalist die met verschillende muziekinstrumenten de spelers op ingetogen wijze begeleid. Deze voorstelling behoort tot een van de toppers die dit jaar geprogrammeerd staan op Oerol. De laatste voorstelling is zondagmiddag 15.00. Tip: zet vroeg de wekker om op De Westerkeyn een van de laatste kaarten te bemachtigen voor deze uitmuntende acrobatische performance. Dit mag je niet missen!


Donderdag 18 juni
De zon doet weer haar best en Oerol maakt zich op voor alweer een nieuwe dag. Bløf heeft gisteren op het Groene Strand een spetterende performance gegeven en Spinvis deed het ’s avonds dunnetjes over op De Westekeyn. Vandaag staan een aantal veelbelovende voorstellingen op het programma. Te beginnen met ‘Hurt like Hell’ van Blau Hinder in een loods op Midden-Terschelling. Deze voorstelling wordt aangekondigd als een ‘bloedstollende thriller’. Dan de volgende voorstelling: ‘Candyland’, om 20.30 uur bij de Hoek van Dunen. Al dagen gaan er geruchten rond op het eiland over deze kindervoorstelling. Ik ben benieuwd. Vervolgens staat ‘Circolando’ van het Portugese Casa Abrigo op mijn lijstje. Deze voorstelling wordt gespeeld op de locatie de Kwekerij, net voorbij het dorp Lies. Tussen deze voorstellingen door bezoek ik waar mogelijk nog wat straattheateracts en voorstellingen van de paspoortroute. De acrobaten van circusvoorstelling ‘I.S.B.N.’ van Mundial bezorgen het publiek kippenvel met hun robuuste bewegingen en sierlijke trapezeacts. Het duo Speelman en Speelman zingt ontroerende liedjes bij Onder de Pannen, waar ook Gerard Wortel staat met een geweldig ingenieus zelfgemaakt muziekapparaat. De hele constructie bestaat uit wel 40 losse muziekinstrumenten uit alle werelddelen en Wortel laat op harmonieuze wijze dit allemaal samenkomen.
 

Hurt like Hell [Blau Hinder]
Loods Kinnum is voor deze gelegenheid omgebouwd tot een macabere slagerij waar de opgehangen kadavers van runderen het klinische wit doorbreken. Slager De Maat heeft een goedlopende slagerij, maar hij draagt een duister geheim met zich mee. Rosa, de andere slager van het eiland (Terschelling?) zit met hem gevangen in een web van leugens; beiden proberen ze een vernietigende waarheid achter te houden voor Rosa’s zoon Jetse. Jetse begint de leugens te ontrafelen en dreigt achter de oorzaak van zijn vaders dood te komen. De voorstelling van Blau Hinder is een ware slagersthriller, die de ziel van het eilandleven blootlegt. De dwang die uitgaat van de sociale controle van een kleine gemeenschap is een beknellend aspect, dat deze voorstelling tot een angstaanjagend geheel maakt. Het stuk wordt begeleid door een groep muzikanten, waardoor een intrigerend samenspel tussen spel en muziek ontstaat. Het gevoel van suspense ligt constant op de loer door de terugkerende basgitaar. Het spel komt traag op gang, maar zodra de eerste verhaallijnen uiteen zijn gezet, blijken de spelers zich in hun rol vast te bijten. Kennis van de Friese taal is geen vereiste, maar absoluut een pré!

Candyland [Bontehond]

We verzamelen ons op de afgesproken tijd bij het meertje van hoek van Dunen en worden opgewacht door een aantal kinderen. Nadat iedereen persoonlijk welkom is geheten begint de voorstelling en lopen we richting een duinrug, waar we halt moeten houden. We worden verwacht en er is over ons gedroomd. Vanaf hier nemen de kinderen de regie in handen en ligt het lot van de toeschouwers in hun handen. De kinderen willen alleen maar spelen, maar de onheilspellende blikken doen iets vermoeden. Plots duikt achter ieder duinpannetje een kind op en een ieder heeft een zelfde blik in de ogen. Zachtjes fluisteren ze in je oor. Ze zijn bazig, maar ook aanhankelijk en op zoek naar genegenheid. Het zou zonde zijn om meer over de inhoud van dit stuk te vertellen, dit moet je gewoon ervaren. ‘Candyland’ is een onwaarschijnlijk intieme en verrassende voorstelling, waarin alleen maar kinderen spelen. En wat zijn deze kinderen allemaal goed en vast in hun rol! Ze leren je met een andere blik te kijken naar gewone zaken. Deze kindervoorstelling (8+) is absoluut aan te raden voor volwassenen en terecht genomineerd voor de jeugdtheaterprijs de Gouden Krekel.

Circolando [Casa Abrigo]
Als witte wyven komen ze op uit het helmgras, de vrouwen van Casa Abrigo. Gemaskerd als oude vrouwen en gehuld in witte, gestijfde lakens en doeken twinkelen ze voor ons uit en wijzen ons al lachend en giebelend de weg. Dan komen we aan bij een klein podium waar houten deuren en oude kasten staan opgesteld. Hier – en ook later bij de ven – voeren zij hun geheime rituelen uit. Van draden creëren zij hun eigen geheime wereld, waarin plaats is voor lichtheid en witte dromen. Katoenbollen die langs de gehele route verspreid hangen als een leidende draad, worden door de vrouwen teder van de boom geplukt, als ware het kostbare, breekbare kroonluchters. Na een sensationele, sprookjesachtige tocht bereiken we het ‘opper-weefgetouw’ waar zij aan kleine weefgetouwen hun garen spinnen. De cadans van het weefgetouw is de opmaak voor een steeds snellere beat die de vrouwen haast in een extase van zingend genot doet belanden. De vrouwen ontdoen zich van hun gewaden en als herboren gaan ze verder. Deze voorstelling is zo mooi, zo puur en van zo’n grote schoonheid. Dit is het pareltje van Oerol.


Woensdag 17 juni
De voorstellingen op Oerol worden vertoond op locaties verspreid over het hele eiland. Voor iedere Oerol-bezoeker is de fiets dan ook de meest trouwe metgezel, want zonder de tweewieler kun je het wel schudden. De voorstellingen die vandaag op mijn programma staan, zijn ‘Een Mond vol Zand’ van Via Berlin en ‘Midzomernachtsdroom’ van Karina Kroft / Toneelschuur Producties. Voor de eerste voorstelling moet ik me melden op een parkeerplaats bij Paal 8 aan de noordwest kant van het eiland. Ik moet dwars door de duinen en goed opletten geen paddenstoel te missen. Ik kom net op tijd aan. Paal 8 is slechts een verzamelplaats. Van hieruit lopen we in een kleurig lint over het strand naar een duinpannetje, die als een natuurlijke kom een unieke locatie biedt voor de voorstelling. De voorstelling van Karina Kroft begint ’s avonds laat als zon ondergaat en de duisternis invalt. Om 22.15 lopen we met 600 man langs een verlichte bosrand tot zich plotseling voor ons het podium openbaart. Dicht op elkaar gepakt, nestelen we ons naast elkaar. Regencapuchons en dekentjes worden uitgedeeld.

Een Mond vol Zand [Via Berlin]
Een vrouw gaat op zoek naar haar man die als oorlogsjournalist spoorloos verdwijnt in Afghanistan. Een haperend telefoongesprek, waarin ze hem een grote ontboezeming wil doen, is aanleiding voor haar om hem achterna te reizen naar de hoofdstad Kabul. Alles laat ze achter om hem te vinden. Een wanhopige zoektocht ontvouwt zich in een verscheurd land, waar andere regels gelden. Via Berlin, het gezelschap van actrice Dagmar Slagmolen en muzikante Rosa Arnold die onder de vlag van Orkater/De Nieuwkomers werken, brengt op Oerol een voorstelling vol verlangen, wanhoop en verpletterende intimiteit. Er wordt in ‘Een Mond vol Zand’ met enorme beleving gespeeld door de jonge acteurs. De setting is wonderbaarlijk mooi en de voorstelling voegt zich naadloos naar het natuurschoon uit de omgeving. De rafelige, uiteengescheurde tent te midden van al het zand, de uitputtende hitte en de droogte maken het net Afghanistan. Het verhaal is ontroerend, zeker het plot, maar de intimiteit van de voorstelling komt door de muzikale begeleiding. Er wordt gebruik gemaakt van natuurlijke elementen die binnen de omgeving passen, zoals een oliedrum en wooden drums, en de snerpende tonen van de viool weten echt te raken. Dit zorgt voor een zeer bijzondere muzikale omlijsting van een ontroerend stuk.

Midzomernachtsdroom [Karina Kroft/Toneelschuur Producties]
De liefde van Lisander voor de mooie Hermia is onvoorwaardelijk en samen willen zij ontsnappen op zoek naar gezamenlijk geluk. Op de avond van het plan wordt Lisander overvallen door een elf die hem betovert en doet hallucineren. Plots is Lisander dolverliefd op de lelijke Helena en dat drijft hem tot een intense rivaliteit met Demetrius. ‘Midzomernachtsdroom’ is een voorstelling van Toneelschuur Producties, in de regie van Karina Kroft. Een voorstelling op deze unieke locatie is een megaproductie en daar is duidelijk veel zorg aan besteed. De natuurlijke omgeving van Terschelling vormt een magisch decor voor deze voorstelling, die uiteraard uitermate geschikt is voor locatietheater. Als locatie is gekozen voor de grens tussen de welvende duinen en een bosrand, waaruit de elven op crossfietsen verschijnen en weer verdwijnen. De belichting maakt dit stuk tot een magische en romantische ervaring. Met een twinkeling zien we de ochtendgloren en ontwaakt een nieuwe dag. De jonge acteurs zijn gedreven en spelen gepassioneerd door, ook als ze zich door de regen van hun zenders moeten ontdoen. Michiel Nooter draagt het stuk en is formidabel als Pyramus en elvenkoning Oberon. Hij weet het publiek te bespelen met zijn jolige verschijning. ‘Midzomernachtsdroom’ is een sprookje en een echte aanrader!