| Artikel |
Drie eenvoudige stoelen op een grote witte schijf, een deel van het publiek zit op tribunes achter het toneel, een catwalk gaat tot rij drie de zaal in. Samen met de heldere belichting suggereert dat transparantie: wat hier gaat gebeuren is helder en eenduidig. Maar in het centrum hangt een wit parapluvormig doek. Staat dat voor bescherming of symboliseert het de paddenstoel van een kernexplosie? Helemaal niets is eenduidig in dit stuk.
‘Kopenhagen’ is gebaseerd op een historische ontmoeting. Werner Heisenberg is in de jaren ‘20 de assistent van de atoomfysicus Niels Bohr. Er ontstaat en vruchtbare samenwerking waarin menig wetenschappelijke doorbraak wordt bereikt en er bovendien tussen de twee mannen een soort vader-zoon relatie ontstaat. Heisenberg vestigt zich in Duitsland en is een van de weinige wetenschappers die onder het bewind van de nazi’s door kunnen werken. Alle joodse collega’s worden verdreven of vermoord. Als Denemarken in 1941 door de Duitsers bezet is, bezoekt Heisenberg Bohr in Kopenhagen. Tot op de dag van vandaag is het onduidelijk wat het doel van dat bezoek was en waarom de twee mannen al na tien minuten hun gesprek afbraken. In hun latere leven geven beiden er een totaal verschillende uitleg aan. Was Heisenberg bezig voor Hitler een atoombom te maken, of juist niet?
Uitleggerig
 Copyright Deen van Meer
‘Kopenhagen’ is een ijzersterk stuk, omdat er voortdurend nieuw licht wordt geworpen op voorafgaande episodes. Niet door nieuwe feiten uit een hoed te toveren, maar door een nieuw gezichtpunt in te nemen. Daardoor ontstaat er een voordurende verschuiving tussen Bohr en Heisenberg. Het morele gelijk van de een kan zomaar aan het wankelen worden gebracht of zelfs omslaan in het tegendeel. Wie aanvalt kan plots in de verdediging gedwongen worden. Niets is zeker in dit stuk, alleen dat iedere zekerheid overtuigend onderuitgehaald kan worden.
Fenomenaal
 Copyright Deen van Meer
De belangen van Bohr en Margrethe zijn voor de toeschouwer goed invoelbaar. Over die van Heisenberg is van meet af aan veel onzeker. Hij was wetenschapper in dienst van de nazi’s en objectief gezien dus ‘fout’. Maar achteraf claimt hij zijn positie gebruikt te hebben om te kunnen saboteren. Of is het hem niet gelukt een bom te bouwen en is zijn sabotage een voorwendsel? Wat is hier een heldendaad, een atoombom bouwen of besluiten dat niet te doen? Een vraag die aan geallieerde kant niet gesteld lijkt te zijn. "Jullie hebben het gedaan!" werpt hij Bohr voor de voeten. De Walle weet in die ene Heisenberg een scala aan personages naar boven te halen: collaborateur, oorlogsslachtoffer, begenadigd wiskundige, verguisde wetenschapper en niet op de laatste plaats verstoten pupil van de bewonderde Bohr. Hij brengt dat alles met een intensiteit die de toeschouwer kippenvel bezorgt. Stefan de Walle is fenomenaal en maakt van ‘Kopenhagen’ een onvergetelijke voorstelling.
|
|
Redacteuren gezocht
Ga je graag vaak naar het theater en beschik je over een vlotte pen? Word dan redacteur bij Theaterjournaal! Op vrijwillige basis schrijf je per maand twee of meer artikelen (recensies, festivalverslagen en interviews) die op de website www.theaterjournaal.nl worden gepubliceerd. Kennis van theater en enige schrijfervaring wordt op prijs gesteld. Geïnteresseerd? Mail een motivatiebrief met CV en een artikel dat je zelf hebt geschreven naar: vacature@theaterjournaal.nl
|
|
