De Manke [Theatergroep Suburbia]

‘De Manke’ speelt zich af op een klein Iers eiland. De bewoners zijn vrijwel van de wereld afgezonderd en voor hun nieuws afhankelijk van roddelkoning Johnnypateen, gespeeld door Wouter van Lierde. Op een dag meldt hij de komst van een Amerikaanse filmploeg op een naburig eiland en de eilandjeugd vaart daarheen in de hoop ontdekt en meegenomen te worden. Als één van hen inderdaad wordt meegenomen en er niets meer van hem wordt vernomen, verzinnen de bewoners hun eigen nieuws.

Benno Barnard heeft getekend voor de vertaling van dit van origine Ierstalige stuk. En hoe! Door zinsconstructies en verbasteringen van verschillende bestaande dialecten af te snoepen heeft hij een prachtig nieuw dialect ontwikkeld en daarmee een ouderwets dorpse sfeer gecreëerd. De acteurs hebben zich de spreekwijze keurig eigen gemaakt en volkomen natuurlijk spreken ze over “koeikijken”, “dedju” en “um”. Zelfs Van Lierde met zijn Vlaams accent lijkt daardoor onmiskenbaar van het eiland te komen.

Op het verkeerde been
De titelrol, Manke Billy, is weggelegd voor Marijn Klaver, die heel overtuigend een kreupele puber neerzet. Ook Billy wil mee naar de filmploeg, maar wordt door niemand serieus genomen vanwege zijn manke been. Door vriend en vijand te bedotten, weet hij toch een plekje in de boot te bemachtigen en vindt zo zijn weg naar Amerika. Daar aangekomen blijkt het leven anders dan verwacht en dat wordt getoond in een scène die qua stijl en sfeer in schril contrast staat met de rest van de voorstelling. Was het taalgebruik eerst losjes en eigentijds, nu spreekt Billy in klassieke volzinnen. De scène eindigt dramatisch en het eind van het stuk lijkt bereikt. Maar dan blijkt dit keer het publiek op het verkeerde been gezet, want waar we naar keken was niet zozeer onderdeel van de vertelling maar meer een illustratie van Billy’s bezigheden.

De Tantes

Centraal punt van handeling is de dorpswinkel; daar woont Billy bij zijn tantes. Hier meldt iedereen zich om snoepjes te kopen, nieuwtjes te brengen en soms zelfs te ontsnappen aan een plaaggeest. Bij de tantes, gespeeld door Nelleke Zitman en Debbie Korper, is het veilig en dat merkt ook het publiek. De dames staan garant voor goed spel en verstaanbare conversaties. Daar waar de overige spelers vervallen in bewust grappig zijn, laten Zitman en Korper zien dat serieus (en dus onbewust) grappig zijn voor een grotere lach zorgt. En die lach is dan weer een plezierige manier om zware onderwerpen als zelfdoding, ziekte en geweld te verteren.

Complete illusie

 ‘De Manke’ speelt niet in een theater, maar op een buitenlocatie. De wind waait over de tribune en op de achtergrond kwetteren watervogels. Dat draagt zeker bij aan het eilandgevoel. Ook de geur van een kampvuur en een pot met teer helpen mee om de illusie op te wekken. Het Ierse plaatje wordt gecreëerd door muziek die tussen de scènes door opgezet wordt. In de pauze wordt het publiek zelfs getrakteerd op een miniconcert, waarbij de acteurs Ierse volksliedjes ten gehore brengen. Bijna een voorstelling in een voorstelling dus en dat is jammer want het verhaal van ‘De Manke’ is al boeiend genoeg. Door herkenbare karakters en veel humor wordt de toeschouwer geconfronteerd met de ironie van het leven.